Iedereen kent de zomer op Ibiza. Maar in november timmeren de grote clubs hun deuren gewoon dicht met houten planken. De VIP-tafels verdwijnen in de opslag. Wat overblijft is een lokaal ritme dat de meeste toeristen compleet missen. Je moet weten waar je moet kijken. Dit vieren de eilanders zelf.
Januari: Driekoningen en keihard snoepgoed
Vergeet Sinterklaas. Hier draait de winter om Driekoningen. Op de avond van 5 januari staat de Passeig de Vara de Rey in Ibiza-stad stampvol met families. Praalwagens trekken voorbij en er vliegen letterlijk kilo’s snoepjes door de lucht. Pas op je hoofd. Echt, die krengen komen hard aan. Daarna haalt iedereen een Roscón de Reyes bij de bakker. Ik kocht de mijne vorig jaar voor 16,50 euro bij La Pasticceria. Het is een flinke zoete deegring met gekonfijt fruit. Vind je het plastic poppetje in je stuk taart, dan ben je koning. Kauw je op de verstopte boon, dan mag jij de rekening betalen.
April: Trommels in Dalt Vila
Parkeren rond Dalt Vila op Goede Vrijdag is een absolute nachtmerrie. Zet je huurauto gewoon beneden bij de haven en loop dat laatste stuk. Boven in de oude ommuurde stad verzamelt zich een enorme menigte voor de processie. Het is pikkedonker. Het enige geluid is het trage ritme van grote trommels die tegen de stenen muren weerkaatsen. Leden van religieuze broederschappen dragen loodzware houten beelden over de steile kasseien naar beneden, wat in het donker best een intimiderend gezicht is als je in die smalle straatjes strak tegen de gevels aan gedrukt staat. Vooral de in het zwart geklede vrouwen die de Virgen de la Soledad dragen maken indruk. Geen overdreven spektakel. Gewoon bittere ernst.
Mei: Bloemen en anijs
In mei staat het eiland er verrassend groen bij. Santa Eulària des Riu viert dan het Festa de la Flor rond de Puig de Missa. Dat is die witte kerk op de heuvel waar je gegarandeerd bezweet aankomt als je te voet gaat. Lokale verenigingen knutselen daar bloemensculpturen in elkaar van duizenden losse blaadjes. Soms zie je strakke patronen, vaak is het iets kneuterigs religieus. Op straat ruikt het naar jasmijn. Bij een van de plastic klaptafeltjes beneden tik je voor drie euro een stuk flaó op de kop. Dat is een massieve lokale cheesecake met munt. En reken maar dat er huisgemaakte kruidenlikeur wordt ingeschonken. Die herbes plakt enorm aan je tanden.
Juni: Filerijden voor het vuur
In de nacht van 23 op 24 juni staat er ineens een file tot ver buiten de bebouwde kom van Sant Joan de Labritja. Mensen vieren de zonnewende met grote vuren op de pleinen. De rook hangt werkelijk overal. Traditiegetrouw spring je over het vuur om boze geesten weg te jagen. Vroeger deden ze dat negen keer achter elkaar. Nu ben je allang blij als je één keer zonder schroeiplekken aan de overkant landt. Langs de straatkant staan gezinnen te barbecueën met de onmiskenbare geur van vettige sobrassada-worst. Vanaf het onverharde veld naast de kerk knalt om middernacht wat vuurwerk de lucht in en daarna drinkt het hele dorp verder op straat.
Augustus: Zwaardgevechten in de hitte
Op 5 augustus vieren ze de beschermheilige Maria de las Nieves. Locals lopen dan in de brandende zon naar de kapel in Santa Eulària. Drie dagen later herdenkt de hoofdstad de reconquista van 1235, het jaar dat Catalaanse troepen de boel overnamen. Dat doen ze met een historische optocht in Ibiza-stad. Op de Plaça de la Vila vechten mannen in zware middeleeuwse harnassen een symbolische veldslag uit. Bij 35 graden in de volle zon is dat best een bizarre gewaarwording. Verder lopen er valkeniers rond en zie je ergens op de oude vestingmuren wel een groepje traditionele dansers.
December: Wijn proeven in de kou
In december heb je echt een dikke jas nodig voor het Sant Mateu Wijnfeest. Sant Mateu stelt als dorp amper iets voor. Je hebt er een kerk en een bar. Oh, en een onverwacht grote parkeerplaats. In het tweede weekend van de maand trekken de wijnboeren hier hun nieuwste oogst open. Het concept werkt perfect. Je legt een tientje neer voor een glas en loopt daarna langs houten tafels om onbeperkt te proeven. De jonge vi novell smaakt aards. Ongepolijst ook. Tussen de wijn door verkopen ze lokale honing en bakjes cuinat. Die stevige stoofpot met groenten is een beetje bitter en houdt je lang warm. Precies wat je nodig hebt voordat je over de aardedonkere wegen terug naar je accommodatie moet navigeren.